„Sumorna kuća“: Oštra kritika pravosuđa

Snagom izuzetnog talenta Dikens je uspio da u ovom djelu objedini crnu komediju, farsu i tragediju dajući jedan od najupečatljivijih i najobuhvatnijih prikaza engleskog društva prve polovine 19. vijeka.



Roman „Sumorna kuća“, grandiozno djelo velikog engleskog pisca Čarlsa Dikensa, prvi put se pojavljuje na srpskom jeziku u prevodu Nenada Dropulića, u izdanju Lagune.

„Sumorna kuća“ je po mišljenju kritike Dikensov najbolji roman, zato što se pored brojnih društvenih anomalija bavi i prikazivanjem pravnog sistema koji se više bavi ometanjem i zapetljavanjem nego rješavanjem problema, što mu poslije više od vijek i po od nastanka daje nevjerovatnu dozu savremenosti.

„Sumorna kuća“, objavljena u okviru Lagunine edicije Feniks, koja je nastala da bi savremenoj publici učinila dostupnim djela novoprevedenih klasika svjetske književnosti, kao i zaboravljena djela već priznatih pisaca. Čitaoci tako imaju priliku da se prvi put upoznaju sa jednim od najvećih dometa svjetske književnosti i uživaju u čarima prvoklasne literature.

U „Sumornoj kući“, jednom od Dikensovih, ne samo najznačajnijih već i najvirtuoznijih romana, o beskrajnoj sudskoj parnici koja je izjedala generacije i upropaštavala porodice i njihove imetke, vješto se prepliću dvije paralelne priče: priča o bogatoj ledi Dedlok, ispričana u trećem licu, i priča o siromašnoj Ester Samerson, ispričana iz lične perspektive.

Ester je još jedno od književnikovih siročadi rođenih pod srećnom zvijezdom; kada njen staratelj umre, pojavljuje se advokat koji je šalje da živi sa Džonom Džarndajsom, koji bi mogao da ima korist od beskonačnog procesa osporavanja testamenta na sudu. Glas Ester, jednostavan i bez ikakvog pretjerivanja, potpuno je drugačiji od glasa sveznajućeg pripovjedača; djeluje kao da su roman napisale dvije različite osobe. Oholu plemkinju ledi Dedlok i sirotu djevojku Ester spojiće ozloglašeni sudski spor „Džarndajs protiv Džarndajsa“, nekoliko spornih testamenata i Sud lorda kancelara, mjesto gdje se odigrava suđenje bez kraja.

Dio romana se bavi pričom o ledi Dedlok koja se neprekidno „dosađivala nasmrt“. Njen učmali život i pravna zavrzlama u sudskom sporu „Džarndajsa protiv Džarndajsa“ ispričani su u trećem licu, a sam stil djeluje barokno i satirično. Ostatak priče pripovijeda Ester Samerson, autorov jedini ženski narator. Inspirisan stvarnim sudskim procesom koji se odugovlačio više od pedeset godina, Dikensov roman podjednako je aktuelan kao i prije više od sto šezdeset godina kad je pisan.

Pored kompleksnog i ubjedljivog prikaza engleskog pravosuđa, ovo je i briljantna detektivska priča o inspektoru Baketu, koji pokušava da razriješi misterije koje prate junake ovog remek-djela engleske književnosti 19. vijeka.

Radnja romana, koja se odigrava na Visokom sudu prije zakonskih reformi 1870. godine, nije pretjerano prikriveni napad na pravni sistem toga vremena. I najveći svjetski poznavaoci prava i pravnog sistema slažu se sa činjenicom da ne postoje knjige van domena zakona koje studenti prava treba više da pročitaju nego što su Dikensovi „Pikvikov klub“ i „Sumorna kuća“. Čak i iskusni sudski advokat može biti zbunjen nekim pravnim tačkama koje pominje Dikens, zato što su srećom zauvijek izašle iz domena živog zakona.

Način na koji je Dikens pisao o različitim aspektima prava i pravnika svog vremena danas su veoma vrijedan doprinos ne samo za taj period već i za ranije periode pravne istorije. Kod Dikensa je centralno nešto što i dan-danas predstavlja veliki problem i to posebno u malim građanskim parnicama kada troškovi suđenja uveliko premašaju dodijeljenu odštetu.

Autor: Vujica Ognjenović
Izvor: vijesti.me